Złocień (Leucanthemum)

Kwiatostan złocienia to koszyczek. Według angielskiej Wikipedii, która powołuje się na Flora of North America, na brzegu ma zwykle 13-34 kwiaty języczkowe, zawsze białe i z wiekiem różowiejące, a w środku ponad sto żółtych kwiatów rurkowych; owocem jest żeberkowana, naga niełupka⁴. Polska Wikipedia dodaje, że kwiaty języczkowe są żeńskie i płodne, a rurkowe - obupłciowe, i że niełupki nie mają puchu kielichowego³.

Złocień wielki to według RHS silna, kępowa bylina o grubych, wąskich, ciemnozielonych liściach, wysokości i szerokości 0,5-1 m⁶. NC State opisuje jego liście jako lancetowate i ząbkowane, a koszyczki - jako mające 5-7,5 cm średnicy, przy wysokości rośliny 60-120 cm⁷. Według Chicago Botanic Garden liście odziomkowe są ciemnozielone, nieco mięsiste, ząbkowane, do ok. 30 cm długości, a zależnie od temperatur zimą półzimozielone albo zimozielone; pędy kwiatowe dorastają do ok. 150 cm, częściej do ok. 90 cm lub mniej⁸. RHS opisuje liście jako sezonowe⁶. Według angielskiej Wikipedii koszyczki jastruna właściwego mają 2-7,5 cm, a złocienia wielkiego - 5-12 cm⁴.

Kiedy kwitnie

Źródła podają różne terminy: Illinois Extension - od czerwca do września⁹, NC State - od czerwca do sierpnia⁷, a RHS - od wczesnego lata do wczesnej jesieni⁶. Katalog Związku Szkółkarzy Polskich pisze o jastrunie wielkim, że koszyczki pojawiają się w czerwcu i rozwijają przez całe lato, choć mniej licznie niż na początku, a po przycięciu roślina kwitnie ponownie jesienią¹⁰. W próbie Chicago Botanic Garden rośliny kwitły najobficiej ok. 3-4 tygodnie po rozwinięciu pierwszych kwiatów; obfite kwitnienie często trwało potem jeszcze kilka tygodni, a następnie słabło do pojedynczych kwiatów⁸.

Według wskazówek produkcyjnych Walters Gardens do równego kwitnienia złocień potrzebuje 6-9 tygodni chłodu i długiego dnia - 16 godzin i więcej¹⁵. Niektóre odmiany z nasion mają inne wymagania: 'Madonna' firmy PanAmerican Seed kwitnie w pierwszym roku i nie wymaga okresu chłodu, a jej krytyczna długość dnia to 14,5 godziny¹⁶. 'White Lion' firmy Kieft Seed potrzebuje dnia trwającego tylko 10 godzin, dzięki czemu w szklarni można ją doprowadzić do kwitnienia na wczesnowiosenną sprzedaż¹⁹¹⁶.

Złocień, jastrun czy margerytka?

Rodzaj Leucanthemum polska Wikipedia nazywa jastrunem, a uprawiane jastruny - popularnie margaretkami³. Polska Wikipedia podaje czterdzieści osiem gatunków jastruna z Europy i północnej Azji³, angielska - około pięćdziesięciu, z zasięgiem od Europy po rosyjski Daleki Wschód⁴, a niemiecka - około czterdziestu dwóch⁵. Rodzaj jest kompleksem poliploidalnym: znane są gatunki z 36, 54, 72, 90 i 108 chromosomami, a portugalski L. lacustre ma ich aż 198⁵.

Ogrodowy złocień atlas roślin prowadzi jako L. × superbum i nazywa złocieniem wspaniałym, margerytką albo złocieniem wielkim². Polska Wikipedia nazywa ten mieszaniec jastrunem wspaniałym, a nazwę jastrun wielki zostawia dla L. maximum³. Według atlasu „prawdziwy” jastrun wielki (L. maximum) to gatunek z Pirenejów o niewielkich koszyczkach, którego nie uprawia się jako rośliny ozdobnej²; dziko rośnie w północnych Pirenejach i na północnych stokach Gór Kantabryjskich⁵. RHS uważa nazwę L. maximum użytą dla ogrodowego złocienia za błędnie stosowaną⁶, a katalog Związku Szkółkarzy Polskich prowadzi „margaretkę” jako jastruna wielkiego (L. maximum), zaznaczając, że najbardziej efektowne wielkokwiatowe margaretki to mieszańce zaliczane do L. × superbum¹⁰. Autorzy nie są tu zgodni: według Hortus Third, na który powołuje się Flora Nowej Zelandii, większość roślin uprawianych jako Chrysanthemum maximum to prawdopodobnie Chrysanthemum × superbum, ale inni autorzy uważają cały materiał uprawny za odmiany C. maximum³¹.

Polska Wikipedia wyjaśnia, że do XX wieku rodzaj złocień (Chrysanthemum) ujmowano szeroko, dlatego wiele gatunków przeniesionych potem do innych rodzajów nadal nazywa się złocieniami lub chryzantemami, np. złocień polny i złocień wieńcowy³. Do Chrysanthemum włączano kiedyś także jastruny¹ - jastrun właściwy nosił dawniej nazwę Chrysanthemum leucanthemum³, a nazwę ogrodowego złocienia opublikowano w 1975 roku jako Chrysanthemum × superbum i dopiero w 1990 roku przeniesiono do Leucanthemum¹³.

Skąd nazwa i jak powstał złocień wielki

Nazwa Leucanthemum pochodzi z greki: leukos znaczy „biały”, a anthemon - „kwiat”⁴. Philip Miller opisał ten rodzaj w 1754 roku, a jego gatunkiem typowym jest jastrun właściwy⁴. Niemiecka nazwa Margerite pochodzi przez francuskie marguerite od greckiego margarites, czyli „perła”⁵. Po angielsku jastrun właściwy to ox-eye daisy, a ogrodowy złocień - Shasta daisy⁴, od ośnieżonej góry Shasta w Kalifornii¹¹; według angielskiej Wikipedii dlatego, że płatki miały barwę jej śniegu⁴.

Złocień wielki wyhodował amerykański hodowca Luther Burbank⁴¹¹. Według strony Luther Burbank Home & Gardens zaczął w 1884 roku w Santa Rosie od wysiewu nasion jastruna właściwego zebranych w Nowej Anglii¹¹. Najlepsze wybrane rośliny zapylił pyłkiem L. maximum, a najlepsze z tych mieszańców - pyłkiem portugalskiego L. lacustre; przez sześć lat selekcji wyhodował ponad pół miliona kwiatów, żeby wybrać nieliczne¹¹. Na końcu zapylił najlepsze potrójne mieszańce pyłkiem Nipponanthemum nipponicum; pierwsze pokolenie się nie zmieniło, a większe i białe kwiaty dały dopiero siewki po skrzyżowaniu tych roślin między sobą¹¹. Mieszańce Burbank wprowadził do sprzedaży w 1901 roku, 17 lat po rozpoczęciu doświadczeń; jednym z jego celów była trwałość kwiatu ciętego¹¹. Angielska Wikipedia datuje powstanie mieszańca na 1890 rok⁴, a Missouri Botanical Garden i NC State - na lata 90. XIX wieku¹⁷.

Co do rodziców mieszańca źródła nie są zgodne. GRIN podaje L. lacustre × L. maximum¹², Flora of North America - że mieszaniec uważa się zwykle za pochodzący od L. maximum i L. lacustre¹⁴, polska Wikipedia - „prawdopodobnie” te same gatunki³, NC State dodaje do nich jastruna właściwego⁷, atlas roślin wymienia jastruna właściwego i L. lacustre, bez L. maximum², a Missouri Botanical Garden - cztery gatunki: jastruna właściwego, L. maximum, L. lacustre i Nipponanthemum nipponicum¹.

Odmiany: pojedyncze, pełne i żółte

Odmian złocienia wielkiego są dziesiątki - o koszyczkach pojedynczych, pełnych, „rurkowatych” i postrzępionych¹⁴. Odmiany o pojedynczych kwiatach zwykle rozmnaża się z nasion, dlatego rośliny różnią się pokrojem, wielkością i kwiatami⁸. Są też odmiany o kwiatach żółtych: 'Banana Cream' wyhodował Kevin A. Hurd w szkółce Walters Gardens z krzyżowania 'Broadway Lights' × 'Sunny Side Up'¹⁷; jej płatki rozwijają się cytrynowożółte, potem jaśnieją do maślanożółtych, a na końcu są kremowobiałe¹⁵. Terra Nova Nurseries wyhodowała 'Luna' w programie nastawionym na złocień trwale żółty¹⁷, choć Heritage Perennials pisze, że jej pełne kwiaty rozwijają się żółte, a w końcu bieleją¹⁸.

Dzikie jastruny w Polsce

Dzikim krewnym ogrodowego złocienia jest jastrun właściwy (L. vulgare), nazywany też złocieniem właściwym - pospolity w całej Polsce, w górach aż po piętro halne; według polskiej Wikipedii ma koszyczki do 4,5 cm średnicy i kwitnie od maja do września³. Atlas roślin podaje go jako rodzimy gatunek naszej flory, reprezentatywny dla łąk rajgrasowych². Polska Wikipedia wymienia w polskiej przyrodzie co najmniej cztery gatunki jastruna: właściwy, górski, okrągłolistny i zapoznany³. Jastrun okrągłolistny to subendemit ogólnokarpacki, pospolity w Tatrach, a jastrun górski jest znany w Polsce tylko z nielicznych stanowisk na Wyżynie Lubelskiej i koło Przemyśla³. Na atlasowej liście chronionych roślin złożonych nie ma żadnego jastruna².

Złocień poza ogrodem

Złocień wspaniały nie należy do flory Polski - według atlasu roślin przejściowo dziczeje z upraw i rozsiewa się lokalnie na 1-5 m². W Nowej Zelandii rośliny uprawiane jako L. maximum dziczeją od 1914 roku i rosną m.in. na poboczach, pastwiskach i cmentarzach, często w dużych koloniach³¹. Jastrun właściwy, w Polsce rodzimy, poza swoim zasięgiem bywa uciążliwym chwastem: według angielskiej Wikipedii uchodzi za gatunek inwazyjny w ponad czterdziestu krajach⁴. Jedna roślina daje do 26 000 nasion, a ich spoczynek w glebie może trwać do 39 lat²⁹; w stanie Waszyngton nie wolno sprzedawać ani rozprowadzać jego roślin, nasion ani mieszanek kwiatów łąkowych z tym gatunkiem³⁰.

Złocień różowy to wrotycz

W naszej ofercie jest też złocień różowy 'Robinson's Red' - roślina z innego rodzaju: RHS prowadzi ją jako Tanacetum coccineum⁶, a katalog Związku Szkółkarzy Polskich - jako wrotycz 'Robinson's Red'¹⁰. Sam gatunek katalog ZSP nazywa złocieniem różowym¹⁰, atlas roślin - wrotyczem różowym albo złocieniem trwałym różowym, a „złocień różowy” podaje jako nazwę potoczną², polska Wikipedia - wrotyczem szkarłatnym³. Pochodzi z Kaukazu, Armenii i Iranu¹⁰. Tworzy kępy wysokości 45-70 cm i kwitnie w maju i czerwcu, a po przycięciu także późnym latem; to bylina krótkowieczna, którą co kilka lat trzeba odmładzać¹⁰. RHS opisuje kwiaty 'Robinson's Red' jako ciemnoróżowoczerwone z jaskrawożółtym środkiem⁶, a Heritage Perennials - liście tej odmiany jako pierzaste¹⁸. Gatunek wytwarza owadobójcze pyretryny⁷.

Złocień wielki najlepiej rośnie w pełnym słońcu, na żyznej, przepuszczalnej glebie; gleby mokrej lub źle zdrenowanej nie znosi o żadnej porze roku⁸. RHS i NC State dopuszczają też półcień⁶⁷, ale według Illinois Extension w półcieniu złocień kwitnie słabiej⁹. Missouri Botanical Garden pisze, że złocień znosi lekki cień, zwłaszcza w klimacie z gorącym latem¹, a Walters Gardens zaleca półcień w najcieplejszych strefach¹⁵. Autorka wpisu z ogrodu dydaktycznego Uniwersytetu Wisconsin sadzi złocienie tam, gdzie mają trochę popołudniowego cienia: w popołudniowym upale czasem lekko więdną, a gdy się ochłodzi, odzyskują jędrność²². Po ukorzenieniu złocień dobrze znosi suszę⁷.

Gleba - źródła się różnią

Źródła różnie oceniają, jak żyzna ma być gleba. Chicago Botanic Garden pisze o glebie żyznej⁸, RHS - o umiarkowanie żyznej, wilgotnej, ale przepuszczalnej⁶, a NC State - o przeciętnej do suchej, przepuszczalnej i próchnicznej⁷. Katalog Związku Szkółkarzy Polskich podaje, że jastrun wielki lepiej rośnie na żyznej glebie z dodatkiem gliny utrzymującej wilgoć, ale na zbyt mokrym stanowisku może zamierać zimą¹⁰; atlas roślin dopuszcza przeciętną glebę ogrodową, także ciężką, gliniastą, ale nie podmokłą². Illinois Extension ostrzega, że na wolno przesychających, gliniastych stanowiskach złocień jest podatny na gnicie korzeni, i radzi sadzić go na podwyższonych rabatach⁹; Walters Gardens pisze, że podwyższone rabaty pomagają w zimowym drenażu¹⁵. Przy odmianie 'Becky' Heritage Perennials ostrzega, że na żyznej glebie może wymagać podpór¹⁸.

Przy odmianach 'Polaris', 'Snow Lady' i 'Silberprinzesschen' katalog ZSP zaleca glebę o odczynie lekko kwaśnym, a przy 'Macaroon' - obojętnym¹⁰.

O pierwszych tygodniach po posadzeniu piszemy we wpisie „Pielęgnacja bylin po posadzeniu”.

Sadzenie i nawożenie

Atlas roślin zaleca sadzić złocień wspaniały w rozstawie 38 × 38 cm, czyli 7 roślin na m²². Katalog Związku Szkółkarzy Polskich podaje dla odmiany 'Snowcap' (do 40 cm) 7-9 roślin na m², a dla 'Macaroon' - do 7¹⁰, a Mississippi Department of Wildlife, Fisheries and Parks - rozstawę 30-60 cm, zależnie od odmiany²⁵. Illinois Extension radzi przy sadzeniu wzbogacić glebę kompostem i co wiosnę dosypywać go wierzchem, uważając, żeby nie przykryć szyjki korzeniowej⁹. W próbie Chicago Botanic Garden nawozów nie stosowano, rośliny podlewano tylko w razie potrzeby, a mniej więcej połowa odmian dostała wysokie oceny⁸.

Przekwitłe koszyczki

Regularne usuwanie przekwitłych koszyczków według Chicago Botanic Garden przedłuża kwitnienie i ogranicza samosiew⁸. RHS radzi usuwać je regularnie⁶, Illinois Extension i katalog Związku Szkółkarzy Polskich też piszą, że przedłuża to kwitnienie⁹¹⁰, a Missouri Botanical Garden i NC State - że pobudza dalsze kwitnienie¹⁷. Przy odmianie 'Broadway Lights' Missouri Botanical Garden pisze, że po usuwaniu przekwitłych kwiatów może się pojawić drugie, słabsze kwitnienie od późnego lata do wczesnej jesieni¹, a 'Luna' według Uniwersytetu Wisconsin kwitnie łącznie ok. 4 tygodnie i przy usuwaniu przekwitłych kwiatów czasem kwitnie ponownie²². W próbie Chicago Botanic Garden przekwitłych kwiatów celowo nie usuwano, a po głównym kwitnieniu rośliny ścinano przy ziemi; powtórne kwitnienie było w niej rzadkie⁸.

Cięcie po kwitnieniu - źródła się różnią

Missouri Botanical Garden radzi rozważyć ścięcie pędów po kwitnieniu do liści przyziemnych - roślina oszczędza wtedy siły i może dłużej żyć¹. Katalog Związku Szkółkarzy Polskich przy odmianach 'Polaris', 'Snow Lady' i 'Silberprinzesschen' radzi przyciąć rośliny po kwitnieniu o połowę, żeby nie traciły sił na zawiązywanie nasion¹⁰, a o jastrunie wielkim pisze, że po przycięciu kwitnie ponownie jesienią¹⁰. Illinois Extension radzi ściąć rośliny w połowie września, żeby pobudzić wzrost wegetatywny i przedłużyć ich życie w ogrodzie⁹; w próbie Chicago Botanic Garden rośliny ścinano co roku pod koniec sierpnia, żeby odnowić liście⁸. RHS radzi ścinać pędy przy ziemi zimą⁶, a felieton Master Gardener z Illinois - ściąć część nadziemną przy ziemi po silnym mrozie jesienią albo zostawić ją do wczesnowiosennych porządków⁹.

Podpory

Według Chicago Botanic Garden wyższe odmiany mogą wymagać podpór, żeby się nie pokładały⁸. Także RHS pisze, że złocień może wymagać podpór⁶. W próbie Chicago Botanic Garden silny wiatr i ulewy kładły pędy, a rośliny rzadko wracały potem do dawnego pokroju⁸.

Krótkowieczność i podział

Missouri Botanical Garden pisze, że złocień wielki żyje dość krótko¹, Illinois Extension - że bywa byliną krótkowieczną⁹, podobnie atlas roślin², a Chicago Botanic Garden - że często uchodzi za krótkowieczny, zwłaszcza na ciężkich lub mokrych glebach⁸. Według Illinois Extension mokra, źle zdrenowana gleba zimą skraca mu życie⁹. Dzielenie kęp co kilka lat utrzymuje rośliny w dobrej kondycji i może wydłużyć ich życie⁸. NC State i Missouri Botanical Garden piszą o podziale co 2-3 lata⁷¹, RHS tak samo przy odmianie 'Luna'⁶, a przy odmianie 'Snowcap' katalog ZSP radzi dzielić kępy wiosną co 3-4 lata¹⁰. Terminy podziału też są różne: RHS podaje dla gatunku wczesną wiosnę lub późne lato⁶, NC State - wiosnę lub jesień⁷, a atlas roślin - kwiecień albo okres po kwitnieniu, sierpień-wrzesień; wtedy pojedyncze rozety z kawałkiem starego pędu i korzeniami sadzi się do doniczek².

Kwiaty do wazonu

Atlas roślin umieszcza złocień wspaniały wśród typowych bylin uprawianych na kwiat cięty², a RHS też wymienia go jako kwiat cięty⁶. Trwałość w wazonie źródła podają dla pojedynczych odmian: w próbie NC State University z 2002 roku 'Polaris' wytrzymał w wazonie 12,5 dnia z pożywką do kwiatów ciętych²³, ścięte kwiaty 'Banana Cream' po dwóch tygodniach w biurze Walters Gardens wciąż wyglądały świeżo¹⁵, a według patentu pojedynczy koszyczek tej odmiany trwa ok. 3 tygodni na roślinie lub po ścięciu¹⁷. Katalog Związku Szkółkarzy Polskich ocenia trwałość kwiatów 'Polaris' i 'Banana Cream' jako bardzo dobrą¹⁰, a Missouri Botanical Garden chwali 'Crazy Daisy' jako trwały kwiat cięty¹.

Według analizy danych z lat 1976-2011 z Polski zniknęła najsurowsza strefa mrozoodporności 5b, a strefa 6b objęła niemal całe południe kraju². Atlas roślin przypisuje złocieniowi wspaniałemu strefę 6a i zaleca lekkie okrycie². Źródła amerykańskie podają strefy USDA 5-9 (Missouri Botanical Garden, NC State)¹⁷ albo 5-8 (Chicago Botanic Garden)⁸; Missouri Botanical Garden dla 'Crazy Daisy' i 'Snow Lady' podaje strefy 4-9¹, a NC State dla 'Alaska' - strefę 4⁷. RHS ocenia gatunek na H5, czyli jako zimujący w większości Wielkiej Brytanii przy mrozach od -15 do -10°C, 'Luna' - na H4 (od -10 do -5°C), a 'Goldfinch' - na H7, poniżej -20°C⁶.

Mokra zima

W próbie Chicago Botanic Garden, prowadzonej w latach 1999-2006 w strefie 5b, mróz nie był problemem. Część roślin miała jednak zimą poważnie uszkodzone kępy albo ginęła z powodu nadmiernej wilgoci gleby lub złego drenażu, a kilka odmian, m.in. 'Alaska', 'Polaris' i 'Snow Lady', zginęło już w pierwszym roku od zgnilizny korzeni⁸. Szkody zimowe autorzy przypisali wilgoci w ciężkiej, gliniastej glebie, a nie niskim temperaturom⁸. Missouri Botanical Garden pisze, że mokra gleba zimą może być dla złocienia zabójcza¹, a NC State - że złocień nie znosi zimowej wilgoci ani źle zdrenowanej gleby⁷. Katalog Związku Szkółkarzy Polskich podaje przy odmianach 'Polaris', 'Snow Lady' i 'Silberprinzesschen', że są odporne na mróz, ale w surowe, bezśnieżne zimy mogą przemarzać, zwłaszcza gdy gleba jest wilgotna¹⁰.

Okrywać czy nie - źródła się różnią

Atlas roślin zaleca lekkie okrycie², katalog ZSP przy 'Banana Cream' - okrycie na zimę, bo w surowe, bezśnieżne zimy odmiana może przemarzać¹⁰, a Growers Outlet przy 'Sweet Daisy Rebecca' - ściółkę wokół rośliny na zimę²⁴. Chicago Botanic Garden ostrzega jednak, że pod grubą warstwą zimowej ściółki prawdopodobnie zgnije szyjka korzeniowa⁸. Zaleca luźne okrycie z gałązek iglaków, igliwia albo całych liści, położone dopiero po zamarznięciu gruntu - chroni ono półzimozielone kępy i ich nie dusi⁸.

Gdy nie zdążysz posadzić przed zimą

Ziemia w doniczce stojącej na wierzchu może się wychłodzić do kilkunastu stopni mrozu (ok. od -13 do -17°C), a to może uszkodzić korzenie - jeśli nie zdążysz posadzić złocienia przed zimą, wkop doniczkę w ziemię³².

Choroby i szkodniki

RHS uważa złocień wielki za roślinę na ogół wolną od chorób; mogą go jednak atakować mszyce oraz węgorki liściowe i pąkowe⁶. Missouri Botanical Garden pisze, że złocienie są nieco podatne na werticiliozę, plamistości liści i zgnilizny łodyg, a okazjonalnie pojawiają się na nich mszyce, miniarki i roztocza¹. NC State radzi obserwować rośliny pod kątem mszyc, miniarek i przędziorków, a z chorób wymienia werticiliozę, plamistość liści, mączniaka prawdziwego i zgniliznę łodyg⁷, a także fytoftorozę korzeni i szyjki korzeniowej, bakteryjną plamistość liści i bakteryjne więdnięcie⁷. Według badania przytoczonego przez NC State odmiana 'Becky' wykazała doskonałą odporność na fytoftorozę⁷.

Katalog Związku Szkółkarzy Polskich ostrzega, że jastruna wielkiego chętnie atakują mszyce: żerują koloniami na szypułach i spodzie koszyczków, zniekształcają je, a rosa miodowa szpeci rośliny, które wtedy nie nadają się na kwiat cięty; z chorób najbardziej dokucza mączniak prawdziwy¹⁰.

Czy złocień jest trujący

NC State ocenia złocień wielki jako lekko trujący po zjedzeniu - dla ludzi, także dzieci, i dla zwierząt domowych, kotów i psów; trujące są kwiaty, liście, korzenie i łodygi, a za toksyczność odpowiadają laktony seskwiterpenowe i pyretryny⁷. Kontakt z liśćmi i kwiatami może wywołać kontaktowe zapalenie skóry, dlatego NC State zaleca przy pracy rękawice i odzież ochronną⁷; RHS ostrzega przy odmianie 'Goldfinch', że może uczulać skórę⁶. ASPCA uznaje chryzantemy (Chrysanthemum) za trujące dla psów, kotów i koni, ale złocienia (Leucanthemum) z nazwy nie wymienia²⁷.

Liście złocienia różowego są według katalogu ZSP trujące, bo zawierają substancje owadobójcze, i w bezpośrednim kontakcie mogą podrażniać skórę¹⁰; RHS radzi przy 'Robinson's Red' pracować w rękawicach⁶.

Zwierzęta

NC State pisze, że ukorzenione rośliny złocienia wielkiego są odporne na jelenie i króliki, choć przy braku pokarmu jelenie czasem je uszkadzają⁷. Na liście Rutgers z New Jersey złocień wielki jest w kategorii roślin czasem poważnie uszkadzanych przez jelenie - takie rośliny jelenie często wybierają i Rutgers radzi sadzić je tylko z dodatkową ochroną, np. ogrodzeniem lub repelentami²⁶.

Złocień a owady

NC State pisze, że kwiaty złocienia wielkiego przyciągają pszczoły, motyle i inne owady zapylające⁷, a katalog Związku Szkółkarzy Polskich - że kwiatostany złocieni intensywnie wabią owady zapylające¹⁰. Jastruna właściwego odwiedzają według niemieckiej Wikipedii dzikie pszczoły, osy, muchówki, chrząszcze i motyle dzienne⁵. W badaniu łąk kwietnych w czterech miastach Wielkiej Brytanii pojedynczy koszyczek jastruna właściwego dawał najwięcej pyłku spośród sześćdziesięciu pięciu badanych gatunków, a na łąkach z badanej mieszanki wieloletniej jastrun dawał 49,6% całego pyłku²⁸. Złocień różowy zapylają według katalogu ZSP pszczoły i motyle¹⁰.